Kosova sorunu genel olarak salt bir Arnavut-Sırp sorunu olarak değerlendirilmekte. Uluslararası toplum, nihai statü görüşmelerini, Arnavutlar ve Sırplar arasında iki takımlı bir maç seviyesine indirgedi. Oysa Kosova aynı zamanda Türklerin, Boşnakların, Goralıların, Romlar’ın, Haşkalıların ve Mısırlıların da ülkesi. Kosova sorunu bu yüzde 4’lük azınlığın da sorunu. Nüfusları dahi istatistiksel olarak belirlenemeyen bu halklar, bugün bölgede hayatta kalma mücadelesi vermekte...
Şubat ayından beri Arnavutlar ve Sırplar arasında Kosova nihai statü müzakereleri devam ediyor - pek bir olumlu sonuç alınmaksızın. Çoğunluk ile en önemli azınlık arasındaki bu düello bir süre daha sürecek gibi gözüküyor.
| |
|
 |
|
Kosovo ethnic map
(clik for enlarge) |
|
Nihai statü görüşmelerinin sadece iki tarafı var: Arnavut çoğunluk ile Sırp azınlık. Bir diplomatik kaynağın dürüstçe belirttiği gibi görüşmeler, Kosova’nın statüsünden ziyade Kosova’daki Sırpların statüsü üzerine odaklanmış durumda. Ne Arnavut ne de Sırp olan diğer azınlıklar ise, nihai hükmü beklemekle yetiniyorlar.
BM’nin eski Kosova ombudsmanı Marek Antoni Nowicki durumu gayet haşin bir şekilde şöyle açıklamıştı: “Kosovalı Sırplar, tabir-i caizse siyasi bir azınlık; bu yüzden görüşmelerin önemli bir parçası. Sırp olmayan tüm diğer azınlıklar bu görüşmelerin parçası değiller; siyasi sürecin sonuçlarına katlanmak zorundalar. Statü tartışmaları belli bir nihai anlaşma noktasına varınca hiç kimse Goralı, Boşnak veya Rom gibi diğer azınlıklara ne verileceğini düşünmeyecek dahi”.
Bununla birlikte bu “siyasi açıdan önemsiz azınlıklar” da Kosova’da yaşıyor. Kosova aynı zamanda Türklerin, Boşnakların, Goralıların, Romların, Haşkalıların ve Mısırlıların da ülkesi. Bu azınlıklar kendilerini Arnavutlara mı daha yakın hissediyor? Sonuçta Hıristiyan Arnavut azınlık hariç tüm bu azınlıklar, çoğunluk olan halkla aynı dini paylaşıyor. Ayrıca çoğunluğun suyuna gitmek daima en güvenli yoldur. Yoksa kendilerini Sırplara mı daha yakın hissediyorlar? Bu da olabilir; zira Sırpların daha fazla güvence ve hak için verdikleri savaş, diğer azınlıkların durumunu da olumlu etkileyebilir.
Her ne kadar bu soruların kesin bir cevabı olmasa da bir nokta kesin: Arnavutlar ve Sırplar tarihi hakları olarak nitelendirdikleri haklar için savaşırken, diğer azınlıklar şimdiki durumu çok daha pragmatik bir açıdan değerlendiriyor. Onlar hayatta kalmaya çalışıyorlar - hem de kendilerine rağmen.
Bütün bu etnik toplulukların birbirleriyle son derece karmaşık ilişkileri var. Tehlikeli bir şekilde Sırpçaya benzeyen Boşnakça, Arnavutları rahatsız ediyor. Boşnaklar Goralıların aslen Boşnak olduklarını iddia ediyor. Türkler Goralıları “Dağlı Türkler” olarak tanımlama hevesinde. Arnavutlar ise, Sırpça konuşan ve Müslüman Slav olan Goralıları “Sırp casusları” olarak görüyor. Roma Çingeneleri Haşkalı ve Mısırlılarla birlikte kuzey Hindistan’dan geldiklerini iddia ederken, Haşkalılar Pers kökenli, Mısırlılar ise eski Mısır kökenli olduklarını iddia ediyor. Ve Balkan tarihi böylece devam ediyor ... İngiliz yazar Saki’nin dediği gibi, “Balkan halkları tüketebileceklerinden çok tarih üretiyorlar”.
Sırplar
Mercek altındaki “siyasi azınlık” Sırplar, Kosova’nın en geniş azınlık halkı. Kosova İstatistik Ofisine göre, Kosova’da yaşayan Sırpların sayısı 126.000 ila 140.000 arasında (2000 tahmini). Ancak bu tahmin Belgrad tarafında reddediliyor. BM Kosova Misyonu (UNMIK) tahminlerine göre ise, Kosova’da sadece 100.000 Sırp yaşamakta.
XIII. yüzyıldan beri hakim millet olan Sırpların yerini daha XIX. yüzyıl başından itibaren Arnavutlar almaya başladı. Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası Arnavut nüfusu yüzde 68.5’ten 82.2’ye çıkarak üçe katlanırken, Sırp nüfus 23.6’dan 9.9’a düştü. 1999 yılında NATO’nun 78 gün süren hava harekatı sırasında, AGİT ve Kosovalı Arnavut kaynaklarına göre, Kosova’daki toplam Sırp nüfusun yüzde 59.5’i kaçtı. Mart 2004’teki olaylar 3500 Sırpın daha göç etmesine neden oldu. BM Mülteciler Yüksek Komiserliğine göre, 2000 yılından beri kaçan Kosovalı Sırpların sadece 6640’ı evlerine geri döndü. Avrupa İstikrar Girişimi (ESI) tahminlerine göre Sırbistan’da yaşayan Kosovalı Sırpların sayısı 65.000 iken, Belgrad’a göre bu rakam 220.000’i bulmakta.
| |
|
| |
 |
| |
Kosovska Mitrovica |
En büyük Sırp yerleşimleri Kosova’nın kuzeyinde yer alıyor: Zubin Potok, Zvecan ve Leposavic. Kosovska Mitrovica’nın kuzey bölümü bölgede kalan son Sırp şehir yerleşimi. Ibar Nehri’nin ikiye ayırdığı şehrin kuzeyine Sırplar, güneyine Arnavutlar hakim. Diğer Sırplar, güney ve doğu Kosova’da, etrafları Arnavut nüfusla çevrili, Sırp gettoları denen demografik açıdan emniyetsiz yerleşim bölgelerinde yaşıyorlar: Strpce ve Novo Brdo. İçinde belli bir Arnavut azınlığın da yaşadığı bu beş belediye, paralel kurumlar aracılığıyla halen Sırp hükümeti tarafından idare edilmekte. Söz konusu paralel kurumlar, belediye ve diğer kamu hizmetleri ile hastane, okul gibi hizmetler sağlıyor.
Sırplar için Kosova, milletlerinin doğduğu “Kutsal Kudüs”, “yaşayan geçmişin ülkesi”. Kosova, XIII. yüzyılda Sırp siyasi ve dini hayatının kalbi haline gelmişti. Sırpçada Kosova’nın tam ismi “Kosovo i Metohija” olup, “metohija”, “manastırlar ülkesi” demek. Pec Patrikliği kilisesi yüzyıllardan beri Sırp patriklerinin ve Sırp Ortodoks Kilisesinin merkezi olmuştur.
Kosovalı Sırplar her türlü bağımsızlık biçimine karşı. Belgrad’ın resmi çizgisini izleyen Kosovalı Sırplar; tam olarak ne anlama geldiği belirsiz “özerklikten daha çok - bağımsızlıktan daha az” formülünü savunuyor, Kosova’da yaşayan Sırp toplum için Sırbistan’ın direkt yetkisi altında daha çok siyasi özerklik ve toprak özerkliği istiyorlar. Sırp tarafı ara sıra Kosova’nın etnik bazda bölünmesi fikrini ortaya atıyor. Mitrovica şehrine kilitlenen Viyana’daki müzakerelerin dördüncü turunda (4-5 Mayıs), Sırp heyeti şehrin kuzey bölümünün tek başına bir belediye yapılmasını talep etti ki, bu daha sonra de facto bir bölünmeye gidecek yolu açabilirdi.
Sırbistan Sırpları ile Kosovalı Sırplar arasındaki ilişkiler aslında karmaşık. Sırp müzakere heyetinde sadece iki tane Kosovalı Sırp olması, Belgrad’ın ne dereceye kadar Kosovalı Sırpların menfaatlerini gözettiği konusunda şüpheler uyandırıyor. Bazı Kosovalı Sırplar, Belgrad’ın kendilerini devletin yüce menfaatleri uğruna, yani hiç olmazsa Kosova’nın kuzey kısmını elde tutmak uğruna feda etmesinden korkuyor.
| |
|
 |
|
| Slavisa Petkovic |
|
Sırplar, 2002 yerel seçimlerinden beri bütün seçimleri boykot ediyor. 2004 yılının başlarında Sırplar, Mart olaylarını protesto etmek amacıyla meclisten çekildiler. Güçlü Sırp partisi, Kosova ve Metohija Sırp Listesi (SLKM), Ekim 2004 genel seçimlerinde 8 sandalye kazandı. SLKM her ne kadar Sırbistan Halk Girişimi (GIS) ile bir parlamento grubu oluşturduysa da üyeleri meclis görüşmelerine katılmıyor.
Sırpların boykotunun iki nedeni var: Belgrad’ın baskısı ve herhangi bir katılımın Kosova’daki Arnavut hakimiyetinin kabulü anlamına geleceğinden korkulması. Her ne kadar 2004 yılında SLKM’nin ılımlı başkanı Oliver Ivanovic Arnavutlarla işbirliğine girebileceği mesajını verdiyse de, bu umut vaat edici girişimi Belgrad tarafından sertçe bastırıldı. Her şeye rağmen bir “asi oğul” var: Slavisa Petkovic’in Sırp Demokratik Partisi (SDS). SDS, yasama ve yürütme kademelerinde yer alıyor. Petkovic, Belgrad’ın “savaş suçluları” olmakla itham ettiği Ramush Haradinaj ve Agim Çeku hükümetleri ile işbirliği yapmaktan çekinmiyor. Petkovic’in kendisi Geri Dönüş ve Azınlıklar Bakanı. SDS diğer Sırp kurumları tarafından genelde “hain” olarak görülüyor. 8 Mayısta Petkovic bir kez daha Belgrad’a meydan okuyarak, Kosova’da 14 adet yeni belediye kurulması talebinin “gerçekçi olmadığını”, ayrıca mali açıdan “uygulanamaz” olduğunu beyan etti. Bununla beraber SDS’nın gücü son derece sınırlı.
Türkler
Balkan halkları Türkler’e karşı ister sempati ister antipati duysun, sonuçta bölgenin eski hakiminin bugün bir köşede unutulmuş bir azınlık durumuna düşmüş olması kendi içinde bir dram.
Kosova’daki Türk azınlık Prizren, Gilan, Priştine, Mitrovica ve Djakovica’da yaşıyor. 2000 yılındaki AGİT sayımını boykot ettikleri için nüfuslarını tam olarak bilemiyoruz. AGİT tahminlerine göre Kosovalı Türklerin nüfusu 15.000 ila 20.000 arasında. Bununla birlikte birçok kaynak Türk nüfusunu 50.000 ila 80.000 arasında göstermekte. Türklerin, Kosova’nın Arnavut olmayan en büyük ikinci azınlığı olması kuvvetle muhtemel.
Kosovalı Türkler, diğer hiçbir etnik grupla sorunu olmayan belki de tek azınlık. Başkalarının da onlarla herhangi bir sorunu yok. Özellikle Arnavutlar ile hem Türkiye Türklerinin hem de Kosovalı Türklerin kültürel yakınlıktan doğan çok iyi ilişkileri var. Türklerin aralarının kötü olduğu yegane kurum, UNMIK. UNMIK, Kosova Savaşı öncesine kadar Kosova’nın üçüncü resmi dili olan Türkçeyi yalnızca bölgesel bir dil olarak görüyor. Türklerin en büyük mücadelesi kültür, dil ve eğitim hakları konusunda.
| |
|
| |
 |
| |
Prizren
(clik for enlarge) |
Türkler, 1974 Yugoslavya Anayasasının kendilerine tanımış olduğu hakları geri istiyorlar.
Sırplar gibi Türklerin de arkalarını dayayabilecekleri bir anavatanları var. Türkiye, Kosovalı Türkler için en büyük siyasi ve mali destek. Özellikle en önemli Türk şehri Prizren’in Türkiye ile sağlam ekonomik ve business ilişkiler bulunuyor. Şehir Türkiye’den yatırımcı dahi çekiyor. Kosovalı Türkler Türkiye için çok değerli; zira şehirleri, mimarisi ve folklorüyle adete “yaşayan Osmanlı şehir modelleri”.
En önemli (ve kayıtlı tek) Türk partisi, Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP). Parti aynı zamanda bugünkü Kosova koalisyon hükümetinin de ortağı. Ayrıca 27 Eylülden beri Mamuşa (Prizren yakınları) belediyesi Türkler tarafından yönetilmekte.
Nihai statü ne olursa olsun, çok etnili yapının korunması Türk azınlığın temel talebi. Kosova’nın artık Sırbistan’ın bir parçası olamayacağına inanan KDTP Başkanı Mahir Yağcılar, Kosova için özel bir statü talep ediyor. Böylece Kosova daha sonra AB bünyesine alınabilecek. Böylece tarafsız bir tutum sergileyen Yağcılar, Ankara’nın resmi Kosova politikasını izliyor; eğitim, iş olanakları ve medya gibi alanlarda azınlık hakları talep ediyor. Kosova Türk gazetesi Yeni Dönem ve Yeni Dönem Radyosu sahibi Mehmet Bütüç ise daha açık konuşuyor: “Bizler orada yaşayan tüm halkların söz sahibi olabileceği, herkese eşit hakların tanınacağı bağımsız bir Kosova istiyoruz”.
Boşnaklar ve Goralılar
En başta Boşnaklar ve Goralılar olmak üzere Kosova’nın Müslüman Slav nüfusu, 54.000 ila 60.000 arasında tahmin ediliyor (2000 tahmini).
Boşnaklar Prizren, Pec (batı Kosova) ve Vitomirica’da (Pec yakınları) yaşamakta. Arnavut ve Sırp milliyetçilerin arasında oldukça zor bir konumda yaşıyorlar. Arnavut milliyetçiler, tehlikeli bir biçimde Sırpçaya benzeyen Boşnakçayı duymaktan çok rahatsız. Sırp milliyetçiler ise Boşnakları İslam’a geçip “ırklarına ihanet etmekle” suçluyor. Savaş, ayrımcılık ve fakirlikten kaçan çok sayıda Boşnak sığınmacı bulunuyor.
Boşnakların en büyük mücadelesi, Boşnakçayı kabul ettirebilmek, Boşnak dilini eğitim, medya ve siyasi iletişim dili haline getirebilmek. En önemli Boşnak
| |
|
 |
|
| Sadik Idriz |
|
koalisyonu Vakat, bugün Kosova koalisyon hükümeti ortağı. KDTP ile birlikte, G-6 + parlamento grubunu oluşturuyor. Vakat milletvekili Sadik Idriz Sağlık Bakanı.
Sırplar ve Türkler gibi, Boşnakların arkasında da bir anavatan var: Bosna-Hersek. Ancak Bosna’nın içinde bulunduğu belirsiz siyasi durum Saraybosna’nın Kosova Boşnaklarına somut siyasi destek sağlamasını engelliyor. Bosna, Kosova’nın bağımsızlığının Republika Srpska’nın (RS) ayrılma sürecini tetiklemesinden korkuyor. Bosna Dışişleri Bakanı Mladen Ivanic daha önce Kosova sorununun çözümüyle RS arasında bir bağ kurulması için hiçbir neden olmadığını vurgulamıştı. Bununla birlikte Numan Baliq’in Boşnak Demokratik Hareket Partisi (SDA), Bosna-Hersek’teki SDA’ya bağlı.
Kosova’daki en küçük azınlık olan Goralılar, Sırpça konuşan Müslümanlar. Nüfusları 11.000 civarında tahmin ediliyor. Büyük kısmı Dragaş belediyesinin (Kosova’nın güneyi, Gora bölgesi yakınları) güneyinde; diğerleri Prizren, Priştine, Kosovo Polje, Obilic ve Lipljan’da dağınık halde yaşıyor. Geleneksel olarak göçmen işçiler olan Goralılar Sırbistan’da, Makedonya’da, Arnavutluk’ta ve Türkiye’de geniş bir diasporaya sahip. Ancak diğer azınlıkların tersine güvenebilecekleri bir anavatanları bulunmuyor.
Stratejik açıdan çok önemli bir bölgede oturan Goralılar çoğu zaman komşu ülkelerin sahiplenme ve asimilasyon çabalarına maruz kaldı. Birçok Sırp, Goralıları “Müslüman Sırplar” olarak görüyor. Slav oldukları ve Sırp dilinin Torlak lehçesini konuştukları için, Slobodan Milosevic tarafından “Sırbistan’ın güney kanadının yegane muhafızları” olarak lanse edilmişlerdi. Ancak dinleri nedeniyle isimleri Sırp isimlerinden çok Arnavut isimlerine benziyor. Bu yüzden her kargaşada Goralıların Sırbistan’daki dükkanları yıkılır; zira isimleri Arnavut isimlerine benzemektedir. Daha da garibi, Kosova Savaşı sırasında daha çok Sırp devlet kurumlarından yana göründükleri için Arnavutlar Goralıları “Sırp işbirlikçiler” olarak damgalamıştı. Yugoslav Ordusunun çekilmesinden sonra Goralılar, Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) ve Kosova Muhafız Alayının (KPC) hedefi haline geldiler. Slav kökenleri ve Müslüman olmaları nedeniyle Boşnaklar, Goralıları sahiplenmeye çalışıyor. Türkler dahi, Slav ırkından olmamalarına rağmen,
| |
|
| |
 |
| |
Rustem Ibisi |
ara sıra Goralılardan “Dağlı Türkler” olarak bahsetmekte. Hayat Goralılara gerçekten iyi davranmıyor.
UNMIK Kosova’nın idari sınırlarını öyle bir çizdi ki bugün Goralı nüfusun çoğunlukta bulunduğu hiçbir belediye bulunmuyor. Gora bölgesi komşu Arnavut bölgesi Opolje (Gora bölgesinin kuzeyi) ile birleştirilerek Dragaş adlı yeni bir idari birim oluşturuldu. Bugün Dragaş’ta çoğunluk Arnavutlar’da.
Bu şartlar altında Goralıların gelecekleri konusunda son derece karamsar olmaları çok şaşırtıcı değil. Kosova’nın bağımsız olması durumunda asimilasyon baskılarına maruz kalmaktan korkuyorlar. Gora Halk Girişimi (GIS) Başkanı Rustem Ibisi şöyle diyor: “Biz devletimiz olarak Sırbistan’ı görürdük; oysa bugün artık Kosova’da Sırbistan yok. Belki insanların artık geleceğe inanmamasının sebeplerinden biri bu”. Birçok Goralı, Kosova bağımsız olursa göç etmeyi düşündüklerini belirtiyor. Bu, siyasi bir tavırdan çok, yüksek işsizlik oranından kaynaklanan bir durum. Gora Bölgesi Kosova’daki en geri kalmış yerlerden biri.
28 Nisanda Goranlı ve Boşnak temsilciler, Goralıların ve Boşnakların çoğunlukta olduğu Vitomirica, Recane (güney Kosova) ve Dragaş belediyesinin belirli yerlerinde yeni belediyeler kurulmasını talep etmişlerdi. Başbakan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Bakanı Lutfi Zahiri, “Şu an böyle belediyelerin ekonomik açıdan yaşayabilir ve işleyebilir olup olmadığına dair incelemeler yapıyoruz. Bu konuda somut bir teklif getireceğiz”, dedi.
Romlar, Haşkalılar, Mısırlılar
Çingeneleri hor gören ve çoğu zaman Çingenelere ayrımcılık uygulayan Avrupa ülkeleri arasında Kosova bir istisna oluşturmuyor.
Çoğu Müslüman olan Roma Çingeneleri, Gracanica (Priştine’nin güneyi) gibi Sırp gettolarında, Sırplar tarafından dışlanmış şekilde yaşıyor. Nüfusları 36.000 ila 40.000 arasında tahmin ediliyor (2000 tahmini). Birçoğu Mitrovica’nın kuzeyindeki Zitkovic, Cesmin Lug ile Priştine yakınlarındaki Plemetina gibi geçici kamplarda yaşıyor. Bu kamplardaki şartlar özellikle çok kötü. En temel sosyal ve ekonomik haklardan kurumsal bazda mahrum edilen Romlar, dışarıda çalışan aile üyelerinin gönderdiği paralarla, kısa süreli işlerle, küçük çapta tarım işleriyle ya da çöp toplayarak geçiniyorlar. Şubat 2005 tarihli bir BM raporuna göre, Kosova Muhafız Alayının (KPC) çalışan 3024 üyesinden sadece ikisi Rom.
1990’ların sonunda Arnavutların bir kısmı, Sırpça konuşan Romların, Milosevic rejimi ile işbirliği içinde olmalarından şüphe ederek misilleme olarak Romların mallarına saldırmıştı. Mart olayları sırasında Sırplar ve Goralılar ile birlikte Romlar da misilleme hareketinin hedefi olmuştu. Binlerce Rom, komşu ülkelere veya batı Avrupa’ya kaçmıştı.
Kosova Birleşik Roma Partisi (PREBK) Başkanı Haxhi Zulfi Merxha, kanunlar ile gerçek arasındaki muazzam ayırımdan şikayetçi: “Resmi olarak, yani yazılı kanunda, bize karşı hiçbir ayırımcılık yapılmıyor; her vatandaşa ne kadar hak tanınıyorsa bize de o kadar tanınıyor. Ancak sorun bundan daha derinde. Sorun, bizim uygulamada dışlanıyor olmamızda. Siyasi çevrelerde bizim sorunlarımıza hiç ilgi gösterilmiyor”. Merxha’ya göre Romlardan dönmelerini istemeden önce bazı şartlar yerine getirilmeli. Her şıkta bu, hem Arnavut politikacılar hem de uluslararası toplum için çok önemli bir sınav niteliğinde.
İçinde bulundukları umutsuz duruma rağmen Merxha hala Kosova’nın bağımsızlığından yana. Bununla birlikte Roma
| |
|
 |
|
| Haxhi Zulfi Merxha |
|
Kosova-Metohija ve Diaspora Derneği Başkanı Nexhmedin Neziri’ye göre Merxha’nın tavrı Rom sığınmacıların görüşlerini yansıtmıyor: “[PREBK ve yandaşlarının] Ne istediklerine veya neyin hakları olduğuna biz karışamayız. Fakat onlar da bizim adımıza konuşup bütün Romlar bizim görüşümüzü destekliyor diyemezler. Bağımsızlıktan yana olmalarına anlayış göstermeliyiz. Ancak bu arada Haxhi Merxha Zulfi gibi birinin kalkıp 1999’dan beri Kosovo-Metohija’dan dışlanan 150.000’den çok Rom adına konuştuğunu görmek üzücü”. Sonuç olarak Kosova Romları, uluslararası Rom gruplarının kısır müdahaleleri sonucu bölünmüşlükten kurtulamıyor.
Tarihi kökenleri konusunda Romlar, Haşkalılar ve Mısırlılar arasında çok büyük bir tartışma var. Romlar, Haşkalı ve Mısırlıların değişik Rom kollarından başka bir şey olmadığını ve hep beraber kuzey Hindistan’dan geldiklerini iddia ederken, diğerleri Çingene olmadıklarını kanıtlamaya çalışıyorlar.
Arnavutça konuşan ve Müslüman olan Haşkalılar kendilerini kökleri Perslere dayanan ayrı bir etnik grup olarak görüyor. İsimleri, Pers İmparatorluğunu M.Ö.247’den M.S.224’e kadar yönetmiş olan Haşkan (ya da Partlar) hanedanından geliyor. Haşkalılar, Haziran 1999’dan beri, özellikle Arnavut misillemesini engellemek amacıyla kendilerini Romlardan ayırmaya çalışıyor. NATO bombardımanı sırasından birçok Haşkalı ya kaçtı ya da Sırp polisi veya milisi tarafından Arnavutluk veya Makedonya’ya sürüldü. Bazıları ise UÇK’ya katıldı. Bugün en büyük Haşkalı yerleşim birimi Ferizaj (Kosova’nın güneyi). Haşkalılar hala sosyal ve siyasi ayırımcılıktan muzdarip. Yerel kurumlarda çalışan toplam 4000 kişiden sadece 22’si Haşkalı.
2000 yılında Sabit Rrahmani, Kosova Demokratik Haşkalı Partisini (PDAK) kurdu. Partinin programı, bağımsız Kosova. 15 Şubat 2003’te, bugünkü İran bayrağının yeşil-beyaz-kırmızı renklerinde, ortasında zırhlı bir kartal bulunan bir bayrak Haşka bayrağı olarak kabul edildi. Romların hiç hoşuna gitmeyen bu bayrağı Merxha, “tavuk bayrağı” olarak niteliyor. 15 Şubat Kosova’da Haşkalıların milli günü olarak kutlanıyor.
Haşkalılar ise, Mısırlıları asimile etme hevesindeler. Rrahmani’nin iddialarına göre: “Bizler Perslerden geliyoruz; Mısırlılar da öyle”. Bu yüzden iki etnik toplum arasındaki ilişkiler çok gergin. Mısırlılar kendilerini kökleri eski Mısır’a dayanan ayrı bir grup olarak görüyor. Çoğu Arnavutça konuşan ve Müslüman olan Mısırlılar yerleşik düzende yaşıyorlar. Nüfusları 5000 civarında tahmin edilen Haşkalılar, Djakovica ve Pec’te yaşıyorlar. Mısırlılar; Arnavut kimliklerini vurgulamak, Rom ve Haşkalılardan farklılıklarını anlatmak için siyasi bir parti kurdular. Ancak Romlarla araları bozuk olsa da, kültürleri ve güvenlikleri konusunda onlarla aynı karamsar düşünceleri paylaşmaktalar.
Bu üç etnik toplumun da güvenebilecekleri bir anavatanları bulunmuyor. Uluslararası toplumun ise bu toplumların sorunlarıyla ilgilendiği söylenemez.
Kosovo hakkında:
Kosova Bilmecesi (08.05.06)
21 Ocak sonrası Kosova ya da Ibrahim Rugova’sız Siyaset (26.01.06)
Kosovo: A New State or a New Bone of Contention in the Balkans? (26.11.05)
Balkanlar hakkında:
Montenegro Referendum Haunted by "Grey Zone" Scenarios (11.05.06)
Euro-Atlantic Axis in the Balkans: Macedonia-Kosovo-Albania (02.05.06)
Albania: A Mere Supporter of Kosovo Team in the Grandstand (29.04.06)
Southern Serbia, or the Albanian "Motive-Hunting" (24.04.06)
Montenegro’s Independence Depends on European Mathematics (19.04.06)
Makedonya-Bulgaristan Kavgası ya da Clio’nun Bitmeyen Çilesi (16.03.06)
Makedonya’nın İki Büyük Müslüman Azınlığı: Arnavutlar ve Türkler (08.03.06)
Makedonya-Yunanistan isim kavgası: Buzdağının görünen kısmı (28.02.06)
Güney Sırbistan: İkinci bir Kosova mı? (21.02.06)
Balkanların en kritik bölgesinde yaşayanlar: Kosovalı Türkler (15.12.2005)
Bulgaristan Türkleri: Asimilasyondan iktidara (20.11.05)
The Bulgarians Against the Turks (27.07.05)
Main Page | News Page | 007 News | Print
|
